24 tiết khí (二十四節氣) là hệ thống 24 mốc thời gian trong một năm dương lịch, mỗi mốc ứng với 15° kinh độ của Mặt Trời trên hoàng đạo. Tổng cộng 24 × 15° = 360°, khép kín một vòng quanh Mặt Trời.
Hệ thống này có nguồn gốc từ Trung Hoa cổ đại thời nhà Chu (~1046 TCN - 256 TCN), được hoàn thiện vào nhà Hán (~206 TCN - 220 SCN) trong tác phẩm Hoài Nam Tử và Lễ Ký. Người Việt tiếp nhận và bản địa hoá từ thời Bắc thuộc, lưu giữ qua các sách cổ như Việt Sử Tiêu Án, Đại Nam Quốc Sử Diễn Ca.
"Tiết" (節) và "Khí" (氣) xen kẽ nhau:
- 12 tiết (Lập xuân, Kinh trập, Thanh minh, Lập hạ, Mang chủng, Tiểu thử, Lập thu, Bạch lộ, Hàn lộ, Lập đông, Đại tuyết, Tiểu hàn) — mốc khởi đầu một giai đoạn.
- 12 khí (Vũ thuỷ, Xuân phân, Cốc vũ, Tiểu mãn, Hạ chí, Đại thử, Xử thử, Thu phân, Sương giáng, Tiểu tuyết, Đông chí, Đại hàn) — mốc giữa giai đoạn.
Lập xuân — Vũ thuỷ là cặp đầu năm, ứng với tháng Dần (Bát tự). Đại tuyết — Đông chí ứng với tháng Tý. Mỗi cặp tiết-khí ứng với một chi tháng âm lịch, và đây là cơ sở để tính can chi tháng trong Tử Bình — boundary đổi tháng tại tiết khí chứ không phải mồng 1 âm.
Ngày nay, 24 tiết khí vẫn được dùng trong:
- Nông nghiệp: chọn thời điểm gieo trồng, thu hoạch theo từng loại cây.
- Đông y: dưỡng sinh "thuận theo bốn mùa" — ăn uống, vận động phù hợp khí trời.
- Tử Bình: tính chi tháng trong Bát tự (lá số tử vi).
- Lễ tiết: Thanh minh (tảo mộ), Lập xuân (lễ Thần Nông), Đông chí (ăn chè trôi nước).
UNESCO đã ghi danh "24 tiết khí của người Trung Hoa" vào Danh sách Di sản Văn hoá Phi vật thể Đại diện của Nhân loại năm 2016, khẳng định giá trị văn hoá toàn cầu của hệ thống này.